سەید بێخاڵی

ژیاننامە

لە ساڵی ١٩٣١ز لە گەرەکی خانەقایی شاری هەولێر لە دایک بووە. دایکی خۆی نەدیوە و ئەمری خوای کردووە، بەڵام سێ زڕ دایکی هەبووە کە هەموویان بەخێویان کردووە. باوکی لە ساڵی ١٩٣٢–١٩٣٣ لەسەر کێشەی (نوری باولی ئاغا و اسماعیل ئاغا) بۆ ناوچەی باشووری وڵات ئیبعاد کرا. خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی ئەربیل ئولا دەست پێکرد و خوێندنی تەواوی لە قوتابخانەی دیبەگە لە ناحیەی دیبەگە تەواو کرد، چونکە باوکی فەرمانبەری میر بوو (پۆلیس). لە ساڵی ١٩٥٠ بوو بە سەرباز و سەربازیەکەی لە کەرکوک و ڕەواندوز تەواو کرد.

لە کۆتایی ساڵەکانی ١٩٥٠ لەسەر سیاسەت گیرا و ناردراوەتەوە بەغداد، بەڵام لە ساڵی ١٩٥١ گەڕایەوە هەولێر. لە ١٩٥٢ بوو بە فەرمانبەر و خوێندنی ئامادەیی ئایینی لە بەغدا تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٤ز لە هیران دامەزرا وەک کاتب ناحیە. بەهۆی کارەکەی وەک فەرمانبەری میر، نێوان مێرگەسۆر و شەقلاوە گواستراوەتەوە و دواتر گەڕایەوە هەولێر. لە ساڵی ١٩٦٠ هاوسەرگیری کرد لەگەڵ خاتوو (عائشه اسماعیل محمد). لە ساڵی ١٩٦٣ لە مانگی پیرۆزی ڕەمەزان زیندانی سیاسی کرا بەهۆی بیر و باوەڕی حزبی شیووعی عێراقی. دوای ئازادبوونی لە ساڵی ١٩٦٥ بە لێبوردنی گشتی، دوورخرایەوە لە پۆستی میر و کاری تایبەتی کرد. لە ١٩٦٨ گەڕایەوە کار لە (معمل قصب السکر في المجر الکبیر)، و لە نێوان ١٩٧٠–١٩٧٥ لە بەغداد لە وەزارەتی شؤون الشمال کاریکرد. دواتر گەڕایەوە هەولێر و تا ساڵی ١٩٨٧ لە بەرێوبەرایەتی (امانة العامة للریاضة والشباب) وەک بەرێوبەری کارگێری و دارایی کاریکرد تا خانەنشین بوو. دوای ئەوە خۆی تەرخان کرد بۆ خوێندنەوە و کۆکردنەوەی کتێب، کتێبخانەیەکی دەوڵەمەندی دروست کرد و ژمارەیەکی زۆر دەست‌نووس و توێژینەوەی مێژوویی و جوگرافیایی سەبارەت بە هەولێر و کوردستان هەیە. لە هەموو قۆناغەکانی ژیانی تێکۆشاوە بۆ کوردایەتی و ژیانی سیاسی خۆی تەرخان کردووە بۆ خزمەتکردنی کوردستان.